Wetenschappelijke onderzoeksmethodologie en statistiek: studieopzet, bias, sensitiviteit en specificiteit, en het kritisch lezen van literatuur. Oefen met evidence-based denken.
Dit onderdeel bevat 88+ oefenvragen met uitgebreide uitleg, onderdeel van de adaptieve oefentoets van BigMentor.
Een greep uit de vragenbank. De volledige set en je persoonlijke leerpad ontgrendel je gratis na het aanmaken van een account.
Voorbeeldvraag 1
Bij het evalueren van wetenschappelijke literatuur over de duurzaamheid van composietrestauraties komt u de term 'attrition bias' tegen. VRAAG: Wat betekent dit type bias concreet in een klinische studie?
ASystematische fouten door het selecteren van patiënten met een gunstigere prognose.
✓Systematische verschillen tussen de groepen in het verlies van deelnemers gedurende de looptijd van het onderzoek (uitval van patiënten).
CVertekening van de resultaten doordat de onderzoeker bevooroordeeld is tijdens de klinische beoordeling.
DSystematische slijtage van het restauratiemateriaal door tandenknarsen van patiënten.
EFoutieve rapportage van resultaten waarbij alleen positieve uitkomsten worden gepubliceerd.
Uitleg: Attrition bias (uitvalbias) treedt op wanneer patiënten die uitvallen uit een studie (bijvoorbeeld verhuizing, stoppen wegens bijwerkingen of ontevredenheid) systematisch verschillen van de patiënten die de studie voltooien. Dit kan de interne validiteit ernstig aantasten. Optie A beschrijft selectiebias. Optie C beschrijft detectiebias/observatiebias. Optie D is een fysiek proces (slijtage), geen methodologische bias. Optie E beschrijft publicatiebias of selectieve rapportage.
Voorbeeldvraag 2
Tandartsen moeten op de hoogte zijn van de geldende wetgeving rondom wetenschappelijk onderzoek in Nederland. VRAAG: Welke Nederlandse wet stelt regels aan medisch-wetenschappelijk onderzoek waarbij proefpersonen aan handelingen worden onderworpen of gedragsregels worden opgelegd?
ADe Wet op de geneeskundige behandelingsovereenkomst (WGBO)
✓De Wet medisch-wetenschappelijk onderzoek met mensen (WMO)
CDe Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (WKKGZ)
DDe Wet BIG (Beroepen in de Individuele Gezondheidszorg)
EDe Wet op de medische hulpmiddelen (Wmh)
Uitleg: De Wet medisch-wetenschappelijk onderzoek met mensen (WMO) reguleert in Nederland elk wetenschappelijk onderzoek waarbij personen fysiek of psychisch aan handelingen worden onderworpen of waarbij hen gedragsregels worden opgelegd. Dit onderzoek moet vooraf worden goedgekeurd door een erkende Medisch-Ethische Toetsingscommissie (METC). De WGBO (optie A) regelt de rechten en plichten tussen arts/tandarts en patiënt. De WKKGZ (optie C) gaat over klachten en kwaliteit in de zorg. De Wet BIG (optie D) regelt de registratie en tuchtrecht. De Wmh (optie E) regelt de veiligheid van hulpmiddelen.
Voorbeeldvraag 3
In Nederland is de Centrale Commissie Mensgebonden Onderzoek (CCMO) een belangrijk orgaan. VRAAG: Wat is de primaire wettelijke taak van de CCMO onder de WMO?
AHet controleren van de financiële administratie van tandheelkundige maatschappen.
✓Het toezien op de naleving van de WMO, het registreren van erkende METC's, en het optreden als toetsingscommissie of beroepsorgaan voor specifieke protocollen (zoals bij onderzoek met minderjarigen of wilsonbekwamen zonder therapeutisch voordeel).
CHet uitgeven van tandheelkundige BIG-registraties voor buitenlandse tandartsen.
DHet direct uitvoeren van alle klinische geneesmiddelenstudies in Nederland.
EHet vaststellen van de tarieven voor tandheelkundige behandelingen (NZa-tarieven).
Uitleg: De CCMO (Centrale Commissie Mensgebonden Onderzoek) bewaakt de bescherming van proefpersonen bij medisch-wetenschappelijk onderzoek in Nederland. Zij erkent en houdt toezicht op de METC's en beoordeelt zelf bepaalde complexe categorieën onderzoek (bijvoorbeeld onderzoek naar geneesmiddelen of studies met wilsonbekwame proefpersonen). De NZa (optie E) stelt de tarieven vast. Het CIBG (onderdeel van VWS) beheert het BIG-register (optie C). De CCMO voert zelf geen studies uit (optie D).
Voorbeeldvraag 4
Een onderzoeker wil de effectiviteit van een nieuw spoelmiddel op het aantal kolonies Streptococcus mutans in speeksel evalueren. De data tonen een p-waarde van 0,051. VRAAG: Hoe moet de onderzoeker deze p-waarde strikt interpreteren bij een vooraf vastgesteld significantieniveau van 5%?
✓De resultaten zijn statistisch net niet significant; de nulhypothese kan bij de geselecteerde alfa (5%) niet worden verworpen.
BDe resultaten zijn significant omdat de p-waarde zeer dicht bij de 0,05 ligt.
CDe p-waarde bewijst dat het nieuwe spoelmiddel absoluut niet werkt.
DEr is een Type II fout gemaakt door de statistische software.
EDe p-waarde moet naar beneden worden afgerond om de studie publiceerbaar te maken.
Uitleg: Strikte drempelwaardetoetsing vereist dat een p-waarde kleiner moet zijn dan het vooraf gekozen significantieniveau (alfa = 0,05) om de nulhypothese te verwerpen. Een p-waarde van 0,051 is groter dan 0,05 en is derhalve statistisch niet significant. Het afronden van p-waarden om significantie te veinzen (p-hacking / optie E) is een ernstige vorm van wetenschappelijk wangedrag. Het bewijst niet dat het middel niet werkt (optie C), maar geeft aan dat er onvoldoende bewijs is om H0 te verwerpen.
Hoeveel onderzoeksmethodologie-vragen kan ik oefenen voor de BI-toets?
BigMentor bevat 88+ onderzoeksmethodologie-vragen voor de tandarts, elk met een uitgebreide uitleg. De volledige set ontgrendel je gratis met een account.
Zijn deze onderzoeksmethodologie-vragen representatief voor de BI-toets?
Ja. Alle vragen zijn samengesteld en gecontroleerd op basis van de eindtermen van de BI-toets voor de tandarts, zodat je gericht oefent op het juiste niveau.
Kost het oefenen van onderzoeksmethodologie geld?
Je kunt gratis starten met oefenen — geen creditcard nodig. Voor toegang tot de volledige vragenbank, het slimme herhaalsysteem en je persoonlijke leerpad zijn er betaalbare examenbundels.
Klaar voor de BI-toets onderzoeksmethodologie?
Oefen met de volledige vragenbank, krijg directe uitleg en een slim herhaalsysteem dat zich aanpast aan jouw niveau. Gratis te starten — geen creditcard nodig.