Medische ethiek, gezondheidsrecht en toxicologie: wilsbekwaamheid, privacy, intoxicaties en juridische kaders. Oefen met dilemma's uit de dagelijkse praktijk.
Wat je hier oefent
106+ oefenvragen — samengesteld op de eindtermen van de BI-toets voor de huisarts.
Uitleg bij elk antwoord — waarom het juiste antwoord klopt, én waarom de andere opties fout zijn.
Samenvatting bij de vragen — kernpunten en veelgemaakte fouten over ethiek, recht & toxicologie op één pagina.
Past zich aan jouw niveau aan — fouten komen automatisch terug tot je ze beheerst.
Niveau: BI-toets · ± 20 min per sessie · Gratis te starten, geen creditcard
Dit onderwerp gaat over medisch-ethische en juridische principes rond autonomie, beroepsgeheim, wilsbekwaamheid, euthanasie en de WGBO-regels voor minderjarigen en dossiers.
Een wilsbekwame patiënt mag een behandeling weigeren, ook als dit tot de dood leidt; de arts moet dit respecteren en documenteren (autonomie boven weldoen).
Bij minderjarigen van 12 t/m 15 jaar is dubbele toestemming nodig (kind én ouders); vanaf 16 jaar beslist de jongere zelfstandig en geldt het beroepsgeheim ook tegenover de ouders.
Het beroepsgeheim mag alleen doorbroken worden met toestemming van de patiënt, bij wettelijke plicht, of bij overmacht/conflict van plichten (acuut ernstig gevaar, geen andere oplossing, zo beperkt mogelijk).
Nog 5 kernpunten en 4 veelgemaakte fouten staan in de volledige samenvatting — gratis te lezen in je account, samen met de oefenvragen over dit onderwerp.
Een greep uit de vragenbank. De volledige set en je persoonlijke leerpad ontgrendel je gratis na het aanmaken van een account.
Voorbeeldvraag 1
Een wilsbekwame patiënt weigert na goede uitleg een door u sterk geadviseerde behandeling. Wat is, juridisch en ethisch, de juiste handelwijze?
AA. De behandeling toch uitvoeren omdat het in het belang van de patiënt is
✓B. De weigering respecteren op basis van het recht op zelfbeschikking en geïnformeerde toestemming, na zorgvuldige uitleg van de gevolgen
CC. De familie laten beslissen tegen de wil van de patiënt in
DD. De patiënt uit de praktijk verwijderen
Uitleg: Een wilsbekwame, goed geïnformeerde patiënt heeft het recht een behandeling te weigeren (autonomie/zelfbeschikking); zonder geldige toestemming mag niet worden behandeld. De arts moet de gevolgen duidelijk bespreken en dit documenteren, maar de keuze respecteren. Behandelen tegen de wil in (A) of de familie laten beslissen voor een wilsbekwame patiënt (C) schendt diens autonomie. Verwijderen uit de praktijk (D) is geen passende reactie op een legitieme weigering.
Voorbeeldvraag 2
Een werkgever belt en vraagt naar de medische gegevens van uw patiënt, een van zijn werknemers, om te beoordelen of hij kan blijven werken. Wat is de juiste handelwijze met betrekking tot het medisch beroepsgeheim?
AA. De gegevens verstrekken omdat de werkgever er belang bij heeft
✓B. Geen medische informatie verstrekken zonder uitdrukkelijke, geldige toestemming van de patiënt; het beroepsgeheim geldt
CC. Alleen de diagnose doorgeven, dat valt niet onder het geheim
DD. De gegevens aan de bedrijfsarts geven en die laten beslissen of de werkgever ze krijgt zonder toestemming
Uitleg: Het medisch beroepsgeheim verplicht de arts om geen patiëntgegevens aan derden, zoals een werkgever, te verstrekken zonder uitdrukkelijke en geïnformeerde toestemming van de patiënt. Ook 'alleen de diagnose' valt onder het geheim (C onjuist). De werkgever heeft geen recht op medische gegevens (A). De bedrijfsarts heeft een eigen, beperkte rol en mag medische details evenmin zomaar aan de werkgever doorgeven (D).
Voorbeeldvraag 3
Bij welke situatie mag een arts het medisch beroepsgeheim doorbreken op grond van een 'conflict van plichten'?
AA. Wanneer een journalist om informatie vraagt
✓B. Wanneer er een ernstig en acuut gevaar dreigt voor de patiënt of anderen dat alleen door het delen van informatie kan worden afgewend, en er geen andere weg is
CC. Wanneer de buren nieuwsgierig zijn
DD. Wanneer een verzekeraar een lagere premie aanbiedt
Uitleg: Het beroepsgeheim mag bij hoge uitzondering worden doorbroken bij een 'conflict van plichten': er dreigt ernstige schade voor de patiënt of een derde, het delen van informatie kan die schade voorkomen, er is geen andere manier om dat te bereiken, het geheim doorbreken lost het probleem op en de inbreuk wordt zo beperkt mogelijk gehouden. Nieuwsgierigheid van pers, buren of een financieel belang van een verzekeraar (A, C, D) rechtvaardigen dit nooit.
Voorbeeldvraag 4
Een bezorgde ouder belt: hun peuter heeft mogelijk een onbekend aantal tabletten ingenomen. Wat is in Nederland de aangewezen bron om snel een gerichte risico-inschatting en behandeladvies te krijgen?
✓A. Het Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum (NVIC)
BB. Het dichtstbijzijnde tuincentrum
CC. Een willekeurige zoekopdracht op internet zonder bronvermelding
DD. Afwachten of er klachten ontstaan
EE. De fabrikant van het meubilair
Uitleg: Bij (mogelijke) vergiftigingen geeft het Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum (NVIC) zorgverleners een snelle, gerichte risico-inschatting en behandeladvies op basis van het ingenomen middel, de hoeveelheid en het gewicht/leeftijd van het kind. Bij acuut gevaar wordt ook 112/spoedzorg ingeschakeld. Afwachten (D) kan gevaarlijk zijn; ongecontroleerde internetbronnen (C) of irrelevante partijen (B, E) zijn ongeschikt.
Hoeveel ethiek, recht & toxicologie-vragen kan ik oefenen voor de BI-toets?
BigMentor bevat 106+ ethiek, recht & toxicologie-vragen voor de huisarts, elk met een uitgebreide uitleg. De volledige set ontgrendel je gratis met een account.
Zijn deze ethiek, recht & toxicologie-vragen representatief voor de BI-toets?
Ja. Alle vragen zijn samengesteld en gecontroleerd op basis van de eindtermen van de BI-toets voor de huisarts, zodat je gericht oefent op het juiste niveau.
Kost het oefenen van ethiek, recht & toxicologie geld?
Je kunt gratis starten met oefenen — geen creditcard nodig. Voor toegang tot de volledige vragenbank, het slimme herhaalsysteem en je persoonlijke leerpad zijn er betaalbare examenbundels.
Klaar voor de BI-toets ethiek, recht & toxicologie?
Oefen met de volledige vragenbank, krijg directe uitleg en een slim herhaalsysteem dat zich aanpast aan jouw niveau. Gratis te starten — geen creditcard nodig.