Dit onderwerp gaat over diagnostiek en behandeling van longziekten in de huisartsenpraktijk, met nadruk op COPD, astma, longembolie, pneumonie en enkele zeldzamere longaandoeningen.
Schematische weergave van een spirometrische flow-volume curve. Obstructieve longziekten (zoals astma of COPD) tonen een karakteristieke inwaartse knik (concaaf verloop) in de expiratiefase.
Bij obstructief longlijden (COPD) is de FEV1 sterk verlaagd en de FVC relatief normaal, waardoor FEV1/FVC daalt; bij restrictief longlijden zijn FEV1 en FVC beide verlaagd maar blijft de ratio normaal (bevestiging restrictie vereist TLC-meting via bodyplethysmografie).
COPD wordt vastgesteld met spirometrie: een post-bronchodilatoire FEV1/FVC < 0,70 bij passende klachten (roken, hoesten, dyspneu) bevestigt een niet-volledig reversibele obstructie; astma kenmerkt zich juist door wisselende, reversibele obstructie.
Bij COPD-exacerbatie: bronchusverwijders optimaliseren; antibiotica alleen bij purulent sputum + koorts/pneumonie-verdenking of bij de Anthonisen-criteria (toename dyspneu, sputumvolume én purulentie); corticosteroïden overwegen bij matige/ernstige exacerbatie.
Nog 5 kernpunten en 4 veelgemaakte fouten staan in de volledige samenvatting — gratis te lezen in je account, samen met de oefenvragen over dit onderwerp.
Een greep uit de vragenbank. De volledige set en je persoonlijke leerpad ontgrendel je gratis na het aanmaken van een account.
Voorbeeldvraag 1
Een 25-jarige vrouw heeft sinds haar jeugd aanvallen van kortademigheid met piepen en hoesten, vooral 's nachts en bij contact met huisstofmijt en inspanning; tussen de aanvallen is zij klachtenvrij. Welk mechanisme staat centraal bij deze aandoening?
AA. Irreversibele destructie van alveoli
✓B. Reversibele, wisselende luchtwegobstructie door bronchiale hyperreactiviteit en ontsteking
CC. Stuwing van bloed in de longvaten door hartfalen
DD. Afsluiting van een longarterie door een embolus
Uitleg: Het beeld (jonge leeftijd, episodische, reversibele klachten, nachtelijke en prikkel-/allergeengebonden symptomen, klachtenvrije intervallen) past bij astma. Pathofysiologisch staan chronische ontsteking van de luchtwegen en bronchiale hyperreactiviteit centraal, met variabele, reversibele obstructie. Irreversibele alveolaire destructie (A) hoort bij emfyseem/COPD. Stuwing door hartfalen (C) en een longembolie (D) hebben een geheel andere oorzaak en presentatie.
Voorbeeldvraag 2
Een 30-jarige, voorheen gezonde vrouw krijgt na een lange vliegreis plotseling kortademigheid en scherpe, vastzittende pijn bij het ademen aan de rechterzijde, met een hartfrequentie van 110/min. Zij gebruikt orale anticonceptie. Welke diagnose moet u als eerste uitsluiten?
✓A. Longembolie
BB. Spierpijn van de thoraxwand
CC. Hyperventilatiesyndroom
DD. Gastro-oesofageale reflux
Uitleg: Acuut ontstane dyspneu met pleurale (ademhalingsgebonden) pijn en tachycardie bij risicofactoren zoals recente immobilisatie (lange reis) en oestrogeenbevattende anticonceptie is verdacht voor een longembolie, die levensbedreigend kan zijn en daarom als eerste moet worden uitgesloten (bijv. via klinische beslisregel, D-dimeer en/of beeldvorming). Spierpijn (B), hyperventilatie (C) en reflux (D) zijn diagnoses per uitsluiting en verklaren het risicoprofiel en de tachycardie minder goed.
Voorbeeldvraag 3
Een 45-jarige patiënt heeft sinds 4 dagen koorts, hoesten met purulent sputum en kortademigheid. Bij auscultatie hoort u lokaal crepitaties en bronchiaal ademgeruis rechtsonder. Wat is de meest waarschijnlijke diagnose?
AA. Acute bronchitis zonder pneumonie
✓B. Pneumonie (longontsteking)
CC. Astma-aanval
DD. Pneumothorax
Uitleg: Koorts, productieve hoest en kortademigheid met lokaal afwijkend ademgeruis (crepitaties, bronchiaal ademen) passen bij een pneumonie met lokale consolidatie. Acute bronchitis (A) geeft meestal geen focale longafwijkingen en minder vaak hoge koorts. Een astma-aanval (C) geeft diffuus piepen met verlengd expirium, geen lokale crepitaties. Een pneumothorax (D) geeft juist verminderd ademgeruis en hypersonore percussie aan de aangedane zijde.
Voorbeeldvraag 4
Een patiënt met bekende COPD verslechtert in enkele dagen: toegenomen dyspneu, meer hoesten en toegenomen, purulenter sputum. Hij is alert, kan nog spreken in zinnen en heeft een saturatie van 91%. Wat is de juiste benaming en een passende eerste stap?
✓A. COPD-exacerbatie - bronchusverwijders optimaliseren en bij indicatie corticosteroïden/antibiotica overwegen
BB. Stabiele COPD - geen aanpassing nodig
CC. Longembolie - direct trombolyse
DD. Pneumothorax - direct drain plaatsen
Uitleg: Een toename van dyspneu, hoest en (purulenter) sputum bij een bekende COPD-patiënt is een COPD-exacerbatie. Beleid: optimaliseren van (kortwerkende) bronchusverwijders en, afhankelijk van ernst en kenmerken (zoals purulent sputum), een korte kuur orale corticosteroïden en/of antibiotica overwegen, met beoordeling of verwijzing nodig is. Het is niet stabiel (B). Er zijn geen aanwijzingen voor longembolie (C) of pneumothorax (D) die de genoemde acute interventies rechtvaardigen.
Hoeveel longziekten-vragen kan ik oefenen voor de BI-toets?
BigMentor bevat 30+ longziekten-vragen voor de huisarts, elk met een uitgebreide uitleg. De volledige set ontgrendel je gratis met een account.
Zijn deze longziekten-vragen representatief voor de BI-toets?
Ja. Alle vragen zijn samengesteld en gecontroleerd op basis van de eindtermen van de BI-toets voor de huisarts, zodat je gericht oefent op het juiste niveau.
Kost het oefenen van longziekten geld?
Je kunt gratis starten met oefenen — geen creditcard nodig. Voor toegang tot de volledige vragenbank, het slimme herhaalsysteem en je persoonlijke leerpad zijn er betaalbare examenbundels.
Klaar voor de BI-toets longziekten?
Oefen met de volledige vragenbank, krijg directe uitleg en een slim herhaalsysteem dat zich aanpast aan jouw niveau. Gratis te starten — geen creditcard nodig.
